Ana Sayfa

›

Blog

›

Yapay Zeka & Analitik

›

Video Analiz Yazılımı Nedir? Yapay Zeka Kamera Yazılımı Seçerken 10 Kriter

Video Analiz Yazılımı Nedir? Yapay Zeka Kamera Yazılımı Seçerken 10 Kriter

Yayın:

Bu yazıyı yapay zekayla özetleyin:

ChatGPT

Perplexity

Claude

Gemini

Yapay zeka kamera yazılımı ile farklı kameralardan gelen görüntülerin tek ekranda analiz edilmesi

Kısaca

Video analiz yazılımı, kameradan gelen görüntüyü kameranın dışında, bir kayıt cihazında, sunucuda ya da bulutta inceleyen yazılımdır. Kamera yalnızca görüntü sağlar; insanı, aracı ve olayı tanıma işini yazılım yapar. Doğru bir yapay zeka kamera yazılımı seçmek için özellik listesinden çok kamera uyumuna, kendi sahanızdaki doğruluğa, donanım ihtiyacına, lisans modeline ve verinin nerede tutulduğuna bakmak gerekir.

Önemli bilgiler

  • Video analiz yazılımı kameradan bağımsız bir katmandır; mevcut IP kameralara analiz eklemenin yollarından biridir.
  • Yazılım, kameranın gördüğünden daha iyisini üretemez; görüntü kalitesi ve kamera açısı sonucu doğrudan belirler.
  • Broşürdeki doğruluk değerleri sizin sahanızda aynı çıkmayabilir; satın almadan önce kendi görüntünüzle test etmek en güvenilir yoldur.
  • Analiz için gereken işlem gücü kamera sayısı ve analiz türüyle birlikte artar; donanım baştan hesaplanmalıdır.
  • Lisansın neye göre sayıldığı (kanal, analiz türü, sunucu ya da abonelik) uzun vadeli maliyeti belirler.
  • Görüntü buluta ya da yurt dışındaki bir sunucuya gidiyorsa kişisel veriler açısından ayrıca değerlendirme gerekir.

Video analiz yazılımı nedir?

Video analiz yazılımı, güvenlik kameralarından gelen görüntüyü kameranın dışında çalışan bir bilgisayarda inceleyerek insanı, aracı ve tanımlanan olayları tespit eden yazılımdır; yapay zeka kamera yazılımı da bu katmanın derin öğrenme modelleriyle çalışan hâlidir.

Bir güvenlik sisteminde üç katman vardır: görüntüyü üreten kamera, görüntüyü taşıyan ağ ve görüntüyü işleyen yazılım. Video analiz yazılımı bu üçüncü katmanda yer alır. Kameradan gelen akışı alır, her karede nesneleri arar ve sizin tanımladığınız kurallara göre bildirim, kayıt işareti ya da rapor üretir.

Bu yazılım bir kayıt cihazının içine gömülü olabileceği gibi, tesiste duran bir sunucuda ya da bulutta da çalışabilir. Piyasada “kamera analiz yazılımı” ya da “görüntü analiz yazılımı” diye de anılır. Bazen VMS yazılımının (video yönetim yazılımı) bir modülü olarak gelir, kurduğumuz Sagitech’te olduğu gibi; bazen de VMS’e bağlanan ayrı bir program olarak kurulur. VMS’in canlı izleme, kayıt ve yetki yönetimi gibi temel görevlerini VMS Nedir? yazımızda anlattık. VMS Nedir? Video Yönetim Yazılımı ile Güvenlik Kameraları Nasıl Yönetilir? →

Yapay zeka destekli kameradan farkı nedir?

Fark analizin yapıldığı yerdedir: yapay zeka destekli kamerada analiz kameranın içindeki işlemcide, video analiz yazılımında ise kameranın dışında yapılır.

Yapay zeka destekli kameranın genel özelliklerini ve analizin kamera, kayıt cihazı ya da sunucuda yapılmasının farklarını ana yazımızda anlattık. Yapay Zeka Destekli Güvenlik Kamerası Nedir? Klasik Kameradan Farkı Nedir? →

Mevcut kameraları koruyup yazılım eklemenin mi, yoksa kameraları yenilemenin mi doğru olduğu ise ayrı bir karardır; hangi durumda hangisinin seçileceğini ayrıca ele aldık. Yapay Zeka Destekli Kamera mı Almalı, Mevcut Kameraya Yapay Zeka Yazılımı mı Eklemeli? →

Bu yazı, yazılım yolunu seçtiyseniz doğru yazılımı nasıl seçeceğinize odaklanıyor.

Video analiz yazılımı nasıl çalışır?

Video analiz yazılımı kameradan görüntü akışını alır, kareleri çözer, eğitilmiş bir modelle nesneleri tespit eder ve sonucu tanımlı kurallara göre olaya dönüştürür.

Süreci kısaca dört adımda özetleyebiliriz:

  1. Görüntüyü alma: Yazılım, IP kameranın ağ üzerinden gönderdiği sıkıştırılmış görüntü akışına bağlanır.
  2. Çözme: Sıkıştırılmış görüntü, analiz edilebilmesi için tekrar karelere açılır. Bu adım, kamera sayısı arttıkça ciddi işlem gücü ister.
  3. Tespit: Model her karede insan, araç ya da tanımlı diğer nesneleri arar; nesnenin ne olduğunu, görüntüde nerede durduğunu ve modelin ne kadar emin olduğunu çıkarır.
  4. Kural ve olay: Tespit edilen nesne bir çizgiyi geçiyor, yasak bir bölgeye giriyor ya da bir yerde uzun süre bekliyorsa yazılım olay üretir; bildirim gönderir, kayda işaret koyar, gerekirse başka bir sisteme sinyal verir.

Yapay zeka video analizi sonucunda yazılımın ürettiği bu bilgiye “meta veri” denir: görüntünün kendisi değil, görüntüde ne olduğuna dair kayıt. Kayıtlarda “araç” ya da “insan” diye arama yapabilmek bu meta veri sayesinde mümkündür. Modelin bir nesneyi nasıl tanıdığını ve klasik hareket algılamadan neden farklı olduğunu Hareket Algılama mı, Yapay Zeka Destekli Nesne Algılama mı? yazımızda anlattık. Hareket Algılama mı, Yapay Zeka Destekli Nesne Algılama mı? Yanlış Alarm Neden Azalır? →

Kameradan gelen görüntünün sunucudaki video analiz yazılımında işlenmesi

Yapay zeka kamera yazılımı seçerken hangi 10 kritere bakılmalı?

Yapay zeka kamera yazılımı seçerken özellik listesinden önce şu soruya cevap aranmalıdır: Bu yazılım benim kameralarımla, benim sahamda, benim donanımımda ve benim büyüme planımla ne kadar iyi çalışır?

Aşağıdaki on kriter, teklif aşamasında yazılımları aynı ölçüyle karşılaştırmanız için hazırlandı. Hepsi her projede aynı ağırlıkta değildir; ama hiçbiri atlanmamalıdır.

1. Kamera uyumluluğu ve ONVIF

Ne sorulmalı? Yazılım, sahadaki kameraların marka ve modellerinden görüntü alabiliyor mu; bunu hangi yolla yapıyor?

Neden önemli? Farklı dönemlerde farklı firmaların kurduğu kameraların bulunduğu tesislerde, yazılımın yalnızca belirli markalarla tam çalışması projeyi baştan kısıtlar. Farklı marka kameraların ortak dille konuşmasını sağlayan ONVIF standardının genel mantığını VMS yazımızda anlattık; video analizi açısından bilinmesi gereken ayrıntı şudur: ONVIF’in analiz verisi için ayrı bir profili vardır (Profile M). Bu profil; nesne sınıflandırması, araç, plaka ve kişi gibi bilgilerin meta veri olarak aktarılmasını ve sayım gibi analizlerden olay gönderilmesini tanımlar.

Pratikte: Yazılımın yalnızca görüntü alıp almadığını değil, kameranın kendi ürettiği analiz sonuçlarını da okuyup okuyamadığını sorun. Uyumluluk iddiasını ONVIF’in resmi uyumlu ürün listesinden kontrol edin.

2. Analiz türleri

Ne sorulmalı? İhtiyacınız olan analizler yazılımın standart paketinde mi, yoksa ayrı modül olarak mı geliyor?

Neden önemli? Video analiz yazılımları genellikle modüler yapıdadır: insan ve araç algılama, çizgi ve bölge kuralları, kişi sayma, plaka okuma ya da iş güvenliği kontrolleri ayrı ayrı sunulabilir. Önce tesisin gerçek ihtiyacını yazın, sonra yazılımın bunu karşılayıp karşılamadığına bakın; tersi, kullanılmayacak modüllere ödeme yapmanıza yol açar.

Pratikte: Yüz tanıma gibi biyometrik analizler hem teknik hem hukuki açıdan ayrı bir değerlendirme ister; yüz tanıma yazılımı seçimini ayrı bir yazıda ele alıyoruz.

3. Doğruluk ve test imkânı

Ne sorulmalı? Yazılımı satın almadan önce kendi kameralarınızın görüntüsüyle deneyebilir misiniz?

Neden önemli? Üreticilerin verdiği doğruluk değerleri genellikle iyi ışıkta, uygun açıda ve kontrollü koşullarda ölçülür. Sizin sahanızda ters ışık, gece görüntüsü, yağmur, uzak mesafe ya da dik montaj açısı varsa sonuç farklı çıkar. Doğruluk iki yönlü değerlendirilmelidir: yazılım kaç gerçek olayı kaçırıyor, kaç yanlış alarm üretiyor?

Pratikte: En zor kameralarınızı seçin ve deneme süresini gece ile kötü havayı da kapsayacak şekilde planlayın. Sonuçları bir tabloya yazın; “iyi çalışıyor” izlenimi karar için yeterli değildir.

4. Kurulum modeli

Ne sorulmalı? Yazılım tesisteki bir sunucuda mı, kayıt cihazında mı, bulutta mı çalışıyor; ya da bunların bir karışımı mı?

Neden önemli? Kurulum modeli; internet kesildiğinde analizin sürüp sürmeyeceğini, görüntünün tesis dışına çıkıp çıkmadığını ve maliyetin bir kerelik mi yoksa sürekli mi olacağını belirler. Yerel sunucu ile bulut arasındaki farkları ayrı bir yazıda ayrıntılı ele alıyoruz.

Pratikte: Bağlantının zayıf olduğu şantiye ve uzak depolarda yerel analiz, çok şubeli yapılarda ise merkezi ya da karma yapı öne çıkar.

5. Donanım gereksinimi

Ne sorulmalı? Yazılım, sizin kamera sayınız ve seçtiğiniz analizler için hangi işlemciyi, grafik işlemciyi (GPU) ya da yapay zeka hızlandırıcısını, ne kadar bellek ve depolamayı istiyor?

Neden önemli? Video analizi işlem gücü yüksek bir iştir. Aynı sunucu, yalnızca insan algılama yapılan birkaç kamerayı rahatça kaldırırken çok sayıda kamerada ağır analizlerde yetersiz kalabilir. Çözünürlük ve kare hızı da yükü doğrudan etkiler.

Pratikte: Üreticiden kamera ve analiz türü bazında yazılı bir donanım hesabı isteyin. Sunucu, görüntünün geldiği ağdan bağımsız düşünülmemelidir; yüksek çözünürlüklü akışları kesintisiz taşıyacak bir ağ altyapısı da hesabın parçasıdır. Network Altyapı Hizmeti →

6. Lisans modeli

Ne sorulmalı? Lisans neye göre sayılıyor: kamera kanalına, analiz türüne, sunucuya ya da yıllık aboneliğe göre mi?

Neden önemli? İki yazılımın ilk teklifi birbirine yakın görünse de lisansın sayılma biçimi, sistem büyüdükçe toplam maliyeti tamamen farklılaştırabilir. Bazı yazılımlarda her analiz türü ayrı lisanslanır; bazılarında abonelik sona erdiğinde analiz özellikleri kapanır.

Pratikte: Şu üç soruyu teklifte yazılı olarak cevaplatın: Yeni kamera eklediğimde ne değişir? Yeni bir analiz türü eklediğimde ne değişir? Güncelleme ve bakım anlaşması bittiğinde sistem çalışmaya devam eder mi?

7. Entegrasyon

Ne sorulmalı? Yazılımın ürettiği olaylar, kullandığınız VMS yazılımına, alarm sistemine, geçiş kontrolüne ya da anons sistemine aktarılabiliyor mu?

Neden önemli? Analizin asıl değeri, olay anında başka bir sistemi harekete geçirmesidir. Örneğin gece yasak bölgeye giren bir kişi algılandığında güvenlik ekranında ilgili kamera açılabilir ve o bölgedeki hoparlörden uyarı anonsu yapılabilir. Yazılım olayları yalnızca kendi ekranında gösteriyorsa bu zincir kurulamaz.

Pratikte: Entegrasyonun hazır bir bağlantıyla mı, yoksa projeye özel geliştirmeyle mi yapılacağını sorun; özel geliştirme, her güncellemede yeniden test gerektirebilir.

8. Ölçeklenme

Ne sorulmalı? Bugün birkaç kamerayla başlayan sistem, yarın yeni binalar, yeni şubeler ve daha fazla kamerayla nasıl büyüyecek?

Neden önemli? Pilot projede sorunsuz çalışan bir yazılım, kamera sayısı arttığında tek sunucunun sınırına takılabilir. Birden fazla analiz sunucusunun tek merkezden yönetilip yönetilemediği, şubelerin merkeze nasıl bağlanacağı ve kullanıcı yetkilerinin nasıl dağıtılacağı baştan bilinmelidir.

Pratikte: Beş yıllık büyüme planınızı paylaşın ve mimarinin bu ölçekte nasıl görüneceğini çizdirin.

9. KVKK ve veri yerelliği

Ne sorulmalı? Görüntü ve analiz sonuçları nerede işleniyor, nerede saklanıyor ve kim erişebiliyor?

Neden önemli? Kamera görüntüsü kişisel veridir. Analiz bulutta yapılıyorsa ve sunucular yurt dışındaysa, görüntünün yurt dışına aktarılması söz konusu olabilir; Kişisel Verileri Koruma Kurumu bu konuda ayrı bir rehber yayımlamıştır. Ayrıca saklama süresi, erişim kayıtları ve analiz sonuçlarının ne kadar tutulacağı, yazılımın ayarlarıyla doğrudan ilişkilidir. Biyometrik analizler ise çok daha sıkı koşullara bağlıdır.

Pratikte: Sunucunun konumunu, yedeklerin nerede tutulduğunu ve üreticinin uzaktan destek için görüntüye erişip erişmediğini yazılı olarak sorun.

10. Destek ve güncelleme

Ne sorulmalı? Yazılım ne sıklıkla güncelleniyor, güvenlik açıkları için yama yayımlanıyor mu ve arıza anında kime ulaşılacak?

Neden önemli? Video analiz yazılımı ağa bağlı çalışan bir sistemdir; güncellenmeyen yazılım hem siber güvenlik riski taşır hem de yeni kamera modelleriyle uyumunu kaybeder. Modellerin zamanla iyileştirilmesi de güncellemelerle gelir.

Pratikte: Yerel destek olup olmadığını, sistemi kimin kurup kimin bakımını yapacağını netleştirin. Kamera, ağ ve yazılım için ayrı ayrı firmayla muhatap olmak, arıza anında sorumluluğun dağılmasına yol açar.

Teklif alırken

On kriterin cevabını aynı tabloya yazdırın. Özellikle doğruluk testi, donanım hesabı ve lisansın sayılma biçimi yazılı değilse, karşılaştırma yapılamaz.

Video analiz yazılımının gündüz ve gece koşullarında test edilmesi
Şubelerdeki kameraların merkezi analiz sunucusuna bağlanması

Kamera izleme yazılımı olarak Sagitech bu kriterleri nasıl karşılıyor?

Projelerimizde ilk önerdiğimiz VMS yazılımı, yapay zeka destekli bir kamera izleme yazılımı olan Sagitech’tir. Analiz modülleri ayrı bir programda değil; canlı izleme, arşiv, alarm yönetimi ve kullanıcı yetkileriyle aynı platformda çalışır. Yukarıdaki kriterlerin bir kısmına Sagitech tarafındaki cevaplar şöyle:

  • Kamera uyumu: Üretici verilerine göre 300’ü aşkın üreticinin 5.000’den fazla kamera modeli desteklenir; listede olmayan kameralar ONVIF, PSIA, RTSP veya HTTP üzerinden bağlanır. Sahadaki modelleri keşifte tek tek kontrol ediyor, uyumu kurulumdan önce doğruluyoruz.
  • Analiz türleri: Üretici verilerine göre 20’den fazla yapay zeka modülü vardır. Nesne ve izinsiz giriş algılama, duman ve alev algılama, sabotaj algılama, baret-yelek kontrolü, mağazalarda insan sayma ve kuyruk algılama bunlardan bazılarıdır. Otopark ve tesis girişlerinde plaka modülü plaka tanıma sistemi olarak çalışır ve araç giriş-çıkışlarını otomatik kaydeder. Modüller ihtiyaç oldukça eklenir.
  • Ölçeklenme: Tek sunucuyla başlayan sistem birden fazla sunucuya ve lokasyona büyür; tüm sunucular tek yapıda birleşir ve tek ekrandan yönetilir. Standard sürüm 30 kameraya kadardır. Professional ve Enterprise sürümlerde kamera sınırı yoktur; Enterprise yedeklilik ve Active Directory desteği de getirir.
  • Entegrasyon ve bildirim: Alarmlar Telegram’a ve mobil uygulamaya anlık iletilir. POS yazar kasa entegrasyonu fiş bilgisini aynı anın görüntüsüyle yan yana getirir; Professional sürümde HTTP API ve SDK bulunur.
  • Lisans, destek ve güncelleme: Kamera başına süresiz lisanstır; güncellemeler ve üretici teknik desteği lisansa dahildir. Üst sürüme istendiği zaman geçilebilir. Bu yapı, lisans kriterindeki “yeni kamera ya da yeni analiz eklediğimde ne değişir?” sorusunun cevabını baştan netleştirir.

Doğruluk ve donanım ise sahaya bağlıdır. Sunucu ve depolamayı kayıt süresine göre planlıyor, analiz modüllerini her alanın ışığına, açısına ve kullanımına göre ayarlıyoruz; kamera, network ve yazılımda tek firma, tek sorumluluk ilkesiyle çalışıyoruz. İnternette dolaşan “aktive edilmiş” ya da “full” kurulum dosyaları lisanssızdır ve güvenlik riski taşır; yalnızca resmi kaynaktan alınan yazılım kuruyoruz.

Mevcut kameralarınıza hangi yapay zeka kamera yazılımı uyar?

Keşifte kameralarınızı, ağınızı ve ihtiyacınızı birlikte değerlendirelim; yazılımı kendi görüntünüzle deneyelim, gerekmeyen modülü önermeyelim.

Video analiz programı seçerken en sık hangi hatalar yapılır?

En sık hata, yazılımı özellik listesine bakarak seçip kameraların görüntü kalitesini, montaj açısını ve donanım ihtiyacını sonraya bırakmaktır.

  • Kamerayı hesaba katmamak: Uzaktaki insanı birkaç piksel olarak gören ya da tepeden dik açıyla bakan bir kamerada en iyi yazılım bile güvenilir sonuç veremez. Yazılım seçimi, kameraların keşfiyle birlikte yapılmalıdır.
  • Demo videosuna güvenmek: Satış sunumunda gösterilen temiz görüntüler sizin sahanızı temsil etmez. Kendi görüntünüzle test yapılmadan verilen karar, kurulumdan sonra yanlış alarm ya da kaçırılan olay olarak geri döner.
  • Bütün analizleri her kamerada açmak: Her kameraya her analizi yüklemek hem sunucuyu gereksiz yorar hem bildirim sayısını artırır. Analiz, ihtiyacın olduğu kamerada ve doğru bölgede açılmalıdır.
  • Kurulumdan sonra ayarı bırakmak: Algılama bölgeleri, eşikler ve zaman planları sahanın gerçek davranışına göre ilk haftalarda ince ayar ister.
  • Sistemleri ayrı ayrı almak: Kamera, yazılım, ağ ve alarm ayrı firmalardan alındığında entegrasyon sorumluluğu kimsede kalmaz.

Sahadan bir örnek

Bir lojistik tesisi, mevcut kameralarına yazılımla insan algılama eklemek istedi. Deneme süresinde gündüz sonuçları iyiydi, ama gece yükleme rampasını gören kameralarda yazılım farlardan ve yansımalardan etkileniyordu. Yazılımı değiştirmek yerine bu kameraların açısını ve gece ayarlarını düzelttik, algılama bölgesini rampanın gerçekten izlenmesi gereken kısmına daralttık. Seçim, ancak bu düzeltmelerden sonra yapılan ikinci testle kesinleşti.

Bu hataların çoğu, yazılımın tek başına değil kamera, ağ ve diğer sistemlerle birlikte projelendirilmesiyle önlenir. Bu yüzden projelerimizde ilk olarak, analiz modüllerini canlı izleme, kayıt ve alarm yönetimiyle aynı platformda sunan Sagitech VMS yazılımını değerlendiriyoruz. Sagitech →

Diğer çözüm ortağımız Trassir ise kamera, kayıt cihazı ve yazılımlarıyla video güvenlik ve analitik çözümü sunar. Trassir →

Hangisinin tesisinize uyduğuna keşif ve projelendirme aşamasında birlikte karar veriyoruz; tek firma olarak kurulumu ve bakımı da üstlendiğimiz için arızada muhatabınız tektir. Altyapı ve Danışmanlık Hizmetleri →

Sık sorulan sorular

Video analiz yazılımı ile VMS aynı şey mi?

Hayır. VMS kameraları izlemek, kaydetmek ve yönetmek için kullanılır; video analiz yazılımı ise görüntüde ne olduğunu tanır. Analiz bazen VMS’in bir modülü olarak gelir, bazen VMS’e bağlanan ayrı bir yazılım olarak kurulur.

Yapay zeka kamera yazılımı her kamerayla çalışır mı?

IP kameraların büyük bölümüyle çalışabilir, ama kameranın görüntü akışını hangi yolla verdiği ve yazılımın o modeli destekleyip desteklemediği kontrol edilmelidir. Analog kameralarda görüntünün önce dijitale çevrilmesi gerekir.

Video analiz yazılımı için ayrı bir sunucu gerekir mi?

Kamera sayısına, çözünürlüğe ve seçilen analizlere bağlıdır. Az sayıda kamerada analiz kayıt cihazında yapılabilir; kamera sayısı ve analiz yükü arttıkça grafik işlemcili ayrı bir sunucu ya da bulut tabanlı bir yapı gerekebilir.

Yazılımı satın almadan önce denemek mümkün mü?

Birçok üretici deneme lisansı ya da demo imkânı sunar. Denemeyi kendi kameralarınızla, gece ve kötü hava koşullarını da kapsayacak şekilde yapmak en güvenilir yoldur; bunu keşif sürecinde birlikte planlıyoruz.

Bulutta çalışan analiz yazılımı KVKK açısından sorun yaratır mı?

Doğrudan yasak değildir, ama görüntünün nerede işlendiği ve saklandığı önemlidir. Sunucular yurt dışındaysa kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin kurallar devreye girebilir; uygulamadan önce hukuki görüş alınmalıdır.

Sagitech bir kamera izleme programı mı, video analiz yazılımı mı?

İkisini birlikte sunar. Sagitech bir VMS yazılımıdır; kamera izleme programı olarak IP, USB ve web kameralarından gelen görüntüleri tek platformda izler ve kaydeder. Yapay zeka analiz modülleri de aynı platformda çalıştığı için nesne algılama, plaka tanıma ya da yangın algılama için ayrı bir analiz programı kurmak gerekmez; modüller ihtiyaç oldukça eklenir.

Kaynaklar

  1. ONVIF, “Profile M”
  2. ONVIF, “Conformant Products”
  3. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılması Rehberi”

Projeniz için uzman görüşü mü lazım?

Binanızı yerinde inceleyelim, ihtiyacınız olan sistemleri birlikte belirleyelim.